KPO dla turystyki: jak powstał Las Tras

Kilka lat temu przygotowywałem dla Grupy Szafrański wniosek na Projekt Cuberniok – domki wypoczynkowe wśród starodrzewu i sadu, pomyślane jako miejsce odpoczynku w rytmie natury. Projekt się udał, a klienci wrócili z kolejnym pomysłem: rozszerzeniem oferty o turystykę rowerową. Tak powstał „Projekt Cuberniok 2.0 – miejsce dla aktywnych, miejsce na odpoczynek", tym razem sfinansowany z KPO, a nie z tradycyjnego programu regionalnego. Wartość projektu: 735 306,30 zł, dofinansowanie UE: 538 029,00 zł.

Efektem jest Las Tras – cztery nowoczesne domki w Bielsku-Białej, tuż przy szlakach rowerowych i pieszych, około 1,4 km od kolejki na Szyndzielnię. To już nie tylko miejsce na nocleg, tylko baza dla rowerzystów: wypożyczalnia i serwis rowerów, w tym elektrycznych rowerów górskich, prowadzone wyjazdy dla początkujących i grup, stacja serwisowa z suszarnią, grill, sauna. Miejsce, które przyciąga rodziny szukające spokoju wśród drzew, ale też firmy organizujące aktywne wyjazdy integracyjne.

Dlaczego akurat KPO, a nie zwykła dotacja regionalna

Nabory z Krajowego Planu Odbudowy dla branży turystycznej różniły się od typowych programów regionalnych pod kilkoma względami, które realnie przełożyły się na to, co można było zbudować. Po pierwsze, intensywność dofinansowania dla mikro i małych firm bywała wyższa niż w standardowych konkursach regionalnych – to więcej pieniędzy na tę samą inwestycję własną. Po drugie – i to było kluczowe dla Cuberniok 2.0 – program wprost premiował dywersyfikację oferty turystycznej, a nie tylko budowę kolejnych miejsc noclegowych. Rozszerzenie o turystykę rowerową, szkolenia i wyjazdy firmowe idealnie wpisywało się w ten cel.

Dzięki temu z tego samego pomysłu dało się zrobić coś więcej, niż pozwoliłaby standardowa dotacja na rozbudowę bazy noclegowej – powstało miejsce z realną, samodzielną ofertą aktywności, a nie tylko więcej łóżek.

Dlaczego warto uprzedzić wnioskodawcę, zanim ruszy procedura

To nie ta realizacja czegoś mnie nauczyła – warto z wyprzedzeniem uprzedzić wnioskodawcę, żeby budowę zrealizować z jednym generalnym wykonawcą, a nie przez drobne, rozproszone zakupy. Takie rzeczy trzeba ustalić, zanim ruszy procedura zakupowa. Wnioskodawca nie powinien podejmować takich decyzji bez wcześniejszego uzgodnienia z firmą doradczą, bo część elementów da się cofnąć tylko do pewnego momentu, a potem zrobić się już nie da.

Z Grupą Szafrański miałem pod tym względem komfortową sytuację – wszystko, co dało się skonsultować z wyprzedzeniem, było konsultowane, więc cała inwestycja przebiegła płynnie i bez niespodzianek. Inna sprawa to wypłata środków po stronie instytucji – to już zależy w dużej mierze od operatora danego naboru, i tego nie da się przewidzieć tak samo dokładnie jak decyzji po stronie wnioskodawcy.

A przy zakupach

Przy projektach zakupowych trzeba spełnić wymogi dotyczące zachowania ceny rynkowej, a konkretne zasady zależą od naboru – czasem wystarczą trzy zapytania ofertowe, czasem trzeba skorzystać z bazy konkurencyjności. Nabory są różne i wymogi są różne, więc każdorazowo trzeba ocenić, które rozwiązanie zakupowe jest optymalne, tak żeby wnioskodawca nie przepłacił.

Osobny temat to sytuacja, gdy w odpowiedzi na zapytanie wpłynie tylko jedna oferta – i na dodatek wadliwa. Zdarzyło się nam to swego czasu przy jednym z projektów. W takiej sytuacji nie ma jednego gotowego rozwiązania – trzeba otwarcie podejść do sytuacji, a rolą doradcy jest pomóc wybrać odpowiedni kierunek działania. Błędna decyzja na tym etapie może skończyć się zwrotem części lub całości dotacji albo uznaniem wydatku za niekwalifikowalny, w zależności od sytuacji.

Las Tras pokazuje, że dobrze dobrany program potrafi zmienić skalę projektu – z rozszerzenia istniejącej oferty na zbudowanie czegoś, co wcześniej nie miało prawa się zmieścić w budżecie. Ale to, czy taki projekt uda się bezpiecznie rozliczyć, zależy równie mocno od szczegółów: jednego wykonawcy, właściwie dobranej procedury zakupowej i cierpliwości, kiedy coś pójdzie nie tak przy pierwszym podejściu.